“ChatGPT’ye sordum, bizi ilk sırada söyledi.” Bu cümleyi duyduğumuzda hep aynı soruyu soruyoruz: “Kaç kere sordunuz?” Çünkü aynı soruyu bir saat sonra, başka bir hesaptan ya da biraz farklı kelimelerle sorduğunuzda cevap değişebiliyor. Tek bir ekran görüntüsü ne iyi haberin ne de kötü haberin kanıtı.
Bu yazıda yapay zekadaki görünürlüğü nasıl ölçtüğümüzü anlatıyoruz. Pahalı bir araç gerektirmiyor. Bir tablo, biraz disiplin ve ayda birkaç saat yetiyor.
Neden tek ekran görüntüsü yanıltır?
Yapay zeka cevapları birkaç sebeple değişken:
- Üretim rastgelelik içeriyor. Dil modelleri her seferinde birebir aynı metni üretmek zorunda değil. Aynı soruya farklı cevap gelmesi bir hata değil, yöntemin doğası.
- Canlı arama sonuçları değişiyor. Araç cevap yazmadan önce internette arama yapıyorsa, o günkü arama sonuçları cevabı etkiliyor.
- Bağlam etkiliyor. Önceki sohbet, kullanıcının konumu, hesap ayarları ve aracın sürümü cevabı değiştirebiliyor.
- Sorunun kelimeleri etkiliyor. “En iyi” ile “güvenilir”, “İstanbul” ile “Anadolu yakası” farklı cevaplar getiriyor.
Bu yüzden ölçüm tek bir cevaba değil, çok sayıda cevabın ortalamasına bakmalı.
Adım 1: Sabit bir soru seti kurun
Müşterilerinizin gerçekten sorabileceği 20-30 soru yazın. Bunları birkaç gruba ayırmak işinizi kolaylaştırır:
- Kategori soruları: “Ankara’da endüstriyel soğutma servisi veren firmalar hangileri?”
- Karşılaştırma soruları: “Paslanmaz tank üreticisi seçerken nelere dikkat etmeliyim?”
- Marka soruları: “X firması ne iş yapar, adresi nerede?”
- Sorun soruları: “Soğuk hava deposunda sıcaklık dalgalanıyor, ne yapmalıyım?”
Soru setini bir kez belirledikten sonra değiştirmeyin. Yeni soru eklemek isterseniz ayrı bir grup olarak ekleyin, eski sorularla karşılaştırmayı bozmayın. Ölçümün değeri, aynı soruların zaman içindeki değişimini görmekte.
Adım 2: Her motoru ayrı kaydedin
ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Copilot ve Google’ın yapay zeka özetleri farklı kaynaklardan beslenip farklı cevaplar veriyor. Hepsini tek bir sonuçta toplarsanız hangi araçta sorun olduğunu göremezsiniz.
Her soru için her motorda şunları not edin:
| Alan | Örnek |
|---|---|
| Tarih | 2026-09-15 |
| Motor | Perplexity |
| Soru | Ankara’da endüstriyel soğutma servisi veren firmalar |
| Adınız geçti mi? | Evet |
| Siteniz kaynak gösterildi mi? | Hayır |
| Geçen rakipler | Firma A, Firma B |
| Bilgi doğru mu? | Telefon eski |
| Gösterilen kaynaklar | Bir rehber sitesi, bir haber sitesi |
Mümkünse her soruyu her motorda 2-3 kez, yeni bir sohbet açarak sorun. Oturum açmadan ya da kişiselleştirmesi kapalı bir hesapla sormak, sonuçları daha karşılaştırılabilir kılar.
Adım 3: İki basit ölçü hesaplayın
Atıf oranı
Atıf oranı, sorduğunuz sorulardan kaçında adınızın ya da sitenizin geçtiğini gösterir.
Atıf oranı = Adınızın geçtiği cevap sayısı / Toplam cevap sayısı
Bunu iki ayrı biçimde tutmanızı öneririz: adınızın metinde geçmesi ve sitenizin kaynak olarak bağlantıyla gösterilmesi. İkisi aynı şey değil. Yapay zeka sizi anabilir ama bilgiyi bir rehber sitesinden almış olabilir.
Görünürlük payı
Görünürlük payı, aynı soru setinde sizin ve rakiplerinizin toplam anılma sayısı içinde sizin payınızı gösterir.
Görünürlük payı = Sizin anılma sayınız / Siz ve izlediğiniz rakiplerin toplam anılma sayısı
Örnek hesap
Aşağıdaki tablo tamamen örnektir, gerçek bir işletmeye ait değildir. 20 soru, 3 motor, her soru bir kez sorulmuş, yani 60 cevap var.
| Firma | Anıldığı cevap | Atıf oranı | Görünürlük payı |
|---|---|---|---|
| Sizin firmanız | 12 | 12 / 60 = %20 | 12 / 66 = yaklaşık %18 |
| Rakip A | 30 | 30 / 60 = %50 | 30 / 66 = yaklaşık %45 |
| Rakip B | 24 | 24 / 60 = %40 | 24 / 66 = yaklaşık %36 |
Atıf oranlarının toplamı yüzde 100’ü geçiyor, çünkü bir cevapta birden fazla firma geçebiliyor. Görünürlük payını ise üç firmanın toplam anılma sayısına (12 + 30 + 24 = 66) göre hesapladık. Bu örnekte siz her beş cevaptan birinde anılıyorsunuz, Rakip A ise her iki cevaptan birinde. Atıf oranı sizin durumunuzu, görünürlük payı ise rakiplere göre yerinizi gösteriyor.
Bu iki ölçünün akademik karşılıkları daha ayrıntılı. GEO makalesinde (Aggarwal ve ark.) cevaptaki konumu ve kelime sayısını hesaba katan ölçüler kullanılıyor. Küçük bir işletme için başlangıçta basit sayım yeterli. Önemli olan, her ay aynı yöntemi kullanmak.
Adım 4: Ayda bir tekrarlayın
Haftalık ölçüm çoğu işletme için gereksiz gürültü üretir. Ayda bir, aynı gün aralığında, aynı soru setiyle tekrarlamak çoğu zaman yeter. Sitede büyük bir değişiklik yaptıysanız (yeni hizmet sayfaları, taşınma, alan adı değişikliği) bir ara ölçüm ekleyebilirsiniz.
Değişimi yorumlarken temkinli olun. Bir aydan diğerine atıf oranının birkaç puan oynaması tek başına bir şey ifade etmeyebilir. Üç ay üst üste aynı yönde giden bir değişim ise dikkate değer.
Adım 5: Kendi sitenizin kaynak gösterilmesini izleyin
Adınızın geçmesi güzel, ama asıl istediğiniz, bilginin sizin sitenizden alınması. Kaynak olarak gösterilen site hem bilgiyi kontrol ediyor hem de tıklama alabiliyor.
Bunu takip etmenin birkaç yolu var:
- Cevaptaki kaynak listesi. Perplexity, ChatGPT araması ve Google’ın yapay zeka özetleri cevabın yanında kaynak gösteriyor. Hangi sayfanızın gösterildiğini kaydedin.
- Bing Webmaster Tools. Microsoft, Şubat 2026’da AI Performance raporunu önizleme olarak açtı. Rapor, içeriğinizin Copilot ve Bing’in yapay zeka özetlerinde kaç kez kaynak gösterildiğini ve hangi sayfaların öne çıktığını gösteriyor. Yalnız Microsoft tarafını kapsıyor, ama ücretsiz ve birinci elden veri.
- Google Search Console. Google, yapay zeka özelliklerinden gelen trafiğin Performans raporunda “Web” arama türü içinde göründüğünü yazıyor. Ayrı bir kırılım yok, ama genel eğilimi izleyebilirsiniz.
- Analiz aracınız. ChatGPT, Perplexity gibi araçlardan gelen ziyaretler çoğu zaman yönlendiren site olarak görünüyor. Bu ziyaretleri ayrı bir segmentte izleyin.
Kaynak gösterilmeme sebebi bazen teknik. Arama botları sitenize giremiyorsa canlı aramada sayfanız okunmaz. Bunun için yapay zeka botları ve llms.txt yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 6: Yanlış bilgileri ayrı kaydedin
Ölçümün en işe yarayan kısmı çoğu zaman sayılar değil, yanlışlar. Eski telefon, kapanmış şube, vermediğiniz bir hizmet, yanlış kuruluş yılı, başka bir firmayla karıştırılma. Yapay zekanın kendinden emin bir dille uydurduğu bu bilgilere halüsinasyon deniyor.
Her yanlış için şunu not edin:
- Hangi motorda, hangi soruda çıktı?
- Yanlış bilgi ne, doğrusu ne?
- Cevapta bir kaynak gösterilmiş mi? Gösterilmişse o kaynakta da aynı yanlış var mı?
Kaynak gösterilmişse işiniz kolay: o sayfadaki bilgiyi düzeltmeye çalışın. Bu bazen sizin eski bir sayfanız, bazen bir rehber sitesi, bazen de güncellenmemiş bir İşletme Profili oluyor. Kaynak yoksa yanlış büyük ihtimalle modelin eğitim verisinden geliyor. Bunu hemen düzeltmek mümkün değil, ama doğru bilgiyi sitenizde ve diğer kaynaklarda tutarlı biçimde yayımlamak zamanla etkili oluyor.
Özet
- Tek ekran görüntüsüne güvenmeyin. Yapay zeka cevapları değişken.
- 20-30 soruluk sabit bir set kurun, her motoru ayrı kaydedin.
- Atıf oranı ve görünürlük payını basit sayımla hesaplayın, her ay aynı yöntemi kullanın.
- Sitenizin kaynak olarak gösterilmesini ve yanlış bilgileri ayrı takip edin.
- Bu ölçümü kendiniz yapabilirsiniz. İsterseniz ilk ölçümü biz yapalım: ücretsiz analiz formundan başvurabilirsiniz. Düzenli takip görünürlük hizmetimizin bir parçası.